Krótka odpowiedź
Jakie prawo jazdy na motocykl jest Ci potrzebne, zależy od mocy maszyny i Twojego wieku. A1 (od 16 lat) albo B posiadana od 3 lat (tylko w Polsce) wystarczy na motocykl 125 cm³, A2 (od 18 lat) na motocykl do 35 kW, a kategoria A daje pełną moc. W WMT nie wymagamy stażu ani kaucji.
Jakie prawo jazdy na motocykl możesz mieć i co daje każda kategoria?
Obecnie w Polsce motocykl poprowadzisz z jedną z trzech kategorii motocyklowych – A1, A2 albo A – albo, w ograniczonym zakresie, z kategorią B. Każda z nich ma własny próg wieku i własny limit mocy, a kolejne stopnie budują się jeden na drugim.
Najprościej myśleć o tym jak o schodach: A1 to lekkie motocykle 125 cm³, A2 to maszyny średniej mocy, a A otwiera drogę do każdego motocykla bez względu na moc. Kategoria B jest wyjątkiem – nie robisz na nią osobnego kursu motocyklowego, ale jej uprawnienia są najwęższe.
Poniżej zestawienie zasad, które obecnie obowiązują.
| Kategoria | Minimalny wiek | Jaki motocykl | Gdzie jeździsz |
|---|---|---|---|
| B (posiadana od 3 lat) | w praktyce 21 lat (B od 18 lat + 3 lata) | do 125 cm³, do 11 kW, do 0,1 kW/kg | tylko w Polsce |
| A1 | 16 lat | do 125 cm³, do 11 kW, do 0,1 kW/kg | w Polsce i za granicą |
| A2 | 18 lat | do 35 kW i do 0,2 kW/kg, nie powstały z pojazdu o ponad dwukrotnie większej mocy | w Polsce i za granicą |
| A | 24 lata albo 20 lat po 2 latach z A2 | bez ograniczeń mocy | w Polsce i za granicą |
Czy z samym prawem jazdy kategorii B pojedziesz motocyklem 125 cm³?
Tak, jeśli masz kategorię B co najmniej 3 lata – wtedy możesz prowadzić motocykl do 125 cm³, o mocy do 11 kW i stosunku mocy do masy do 0,1 kW/kg. Ten przepis dodano w 2018 roku do ustawy o kierujących pojazdami (art. 6 ust. 3 pkt 4) i obecnie obowiązuje.
Haczyk jest jeden, ale ważny: to uprawnienie działa wyłącznie na terenie Polski. Gdy planujesz wypad na Słowację czy dalej w góry, potrzebujesz kategorii A1, A2 albo A – sam wpis B nie wystarczy, nawet jeśli masz go od dwudziestu lat.
Brak egzaminu nie oznacza braku nauki. Kierowca samochodu zna przepisy, ale ręczne sprzęgło, hamowanie dwoma hamulcami, balans przy małych prędkościach i pozycja na pasie ruchu to umiejętności, które trzeba wyćwiczyć. Kilka godzin na pustym placu albo jazdy doszkalające w ośrodku szkolenia to dobra inwestycja przed pierwszym wyjazdem w ruch.
Typowy przykład maszyny z tej półki to Kawasaki Z125: 125 cm³, 15 KM, 6 biegów i ABS. Takim motocyklem pojedziesz zarówno na kategorię A1, jak i na B posiadaną od 3 lat.
A1, A2 i A – jakie są różnice w praktyce?
Różnice między A1, A2 i A sprowadzają się do mocy, jaką wolno Ci prowadzić, i do wieku, w którym możesz zacząć. Na papierze to kilowaty, na drodze – zupełnie inne zachowanie motocykla przy wyprzedzaniu, na drodze ekspresowej i z pasażerem.
A1 to motocykle lekkie i przewidywalne, dobre do miasta i lokalnych tras. Na spokojną pętlę po Pogórzu Ciężkowickim czy wokół Jeziora Rożnowskiego w zupełności wystarczą, ale z bagażem i pasażerem na szybkiej drodze szybko poczujesz, że 11 kW (ok. 15 KM) to niewiele.
A2 to najczęstszy wybór osób, które zaczynają od zera i mają ukończone 18 lat. Limit 35 kW (ok. 47 KM) i 0,2 kW/kg wystarcza do spokojnej turystyki, a dodatkowy warunek mówi, że motocykl nie może powstać z maszyny o mocy ponad dwukrotnie większej – z modelu powyżej 70 kW nie zrobisz motocykla na A2 samym ograniczeniem mocy. Przykładem motocykla na tę kategorię jest Kawasaki Z500.
Kategoria A nie ma ograniczeń mocy, więc obejmuje też wszystko, co wolno prowadzić na A1 i A2. Tu wchodzą nakedy w rodzaju Kawasaki Z900, turystyki i maszyny sportowe – a większa moc oznacza większą odpowiedzialność za każdy ruch manetką gazu.
Od ilu lat A2 i jak potem dojść do kategorii A?
Kategorię A2 możesz zdobyć od 18 lat, a po 2 latach jej posiadania – mając co najmniej 20 lat – możesz starać się o pełną kategorię A. Bez A2 na kategorię A czekasz do 24. urodzin.
Dla młodych motocyklistów ścieżka przez A2 jest zwykle rozsądniejsza niż czekanie. Przez dwa lata zbierasz doświadczenie na lżejszym motocyklu, uczysz się czytać drogę i dopiero wtedy przesiadasz się na większą moc. Dokładne formalności przejścia z A2 na A, w tym wymagany egzamin, potwierdzisz w ośrodku szkolenia kierowców albo w wydziale komunikacji.
Tak wygląda to obecnie w liczbach:
- 16 lat – kategoria A1, motocykle do 125 cm³ i 11 kW
- 18 lat – kategoria A2, motocykle do 35 kW
- 20 lat – kategoria A, jeśli masz A2 od co najmniej 2 lat
- 24 lata – kategoria A bez wcześniejszej A2
Wypożyczenie motocykla – jakie prawo jazdy musisz pokazać?
Przy wypożyczeniu pokazujesz prawo jazdy kategorii odpowiedniej dla wybranego motocykla oraz dowód osobisty – na ich podstawie spisuje się umowę najmu. Żadna wypożyczalnia nie powinna wydać Ci maszyny mocniejszej, niż pozwalają Twoje uprawnienia, bo jazda bez wymaganej kategorii to poważne wykroczenie, a za kierownicą siedzisz Ty.
U nas w WMT nie wymagamy dodatkowego stażu i nie mamy własnego limitu wieku – liczy się kategoria w dokumencie. Z A1 albo B od 3 lat wybierasz motocykle 125 cm³ (od 100 zł za dobę, 250 zł przy wynajmie na 1–3 doby), z A2 – motocykle do 35 kW (od 200 zł, 300 zł za 1–3 doby), a z kategorią A – także maszyny o pełnej mocy (od 250 zł, 350 zł za 1–3 doby).
Nie pobieramy kaucji i nie liczymy kilometrów, a wyjazd za granicę jest dozwolony – z wyjątkiem motocykla 125 cm³ prowadzonego na samą kategorię B, który zostaje w Polsce. Ubezpieczenie OC, AC i NNW jest w cenie wynajmu, bez dopłat.
Którą kategorię wybrać, jeśli dopiero zaczynasz?
Jeśli masz od 18 do 23 lat, najczęściej najlepiej sprawdzi się A2, a jeśli masz ukończone 24 lata i wiesz, że chcesz jeździć daleko i z pasażerem, celuj od razu w kategorię A. Kategorię B posiadaną od 3 lat potraktuj jako dobry sposób, żeby sprawdzić, czy motocykl w ogóle jest dla Ciebie.
Zanim zdecydujesz, odpowiedz sobie na cztery pytania:
- Ile masz lat i od jak dawna masz prawo jazdy kategorii B?
- Czy planujesz wyjazdy za granicę, choćby na Słowację?
- Czy będziesz jeździć z pasażerem i bagażem?
- Czy chcesz od razu jeździć szybkimi drogami, czy na początek wystarczą Ci lokalne trasy?
Najczęstsze pytania
Czy na kategorię B od 3 lat potrzebny jest dodatkowy kurs?
Nie. Obecnie obowiązujące przepisy nie wymagają kursu ani egzaminu – wystarczy 3-letni staż kategorii B. Mimo to warto poćwiczyć na placu, zanim wyjedziesz w ruch, i pamiętać, że kask ochronny jest obowiązkowy dla kierującego i pasażera.
Czy motocykl z ograniczoną mocą do 35 kW mogę prowadzić na kategorię A2?
To zależy. Ograniczenie mocy musi być wykonane zgodnie z przepisami i potwierdzone w dokumentach pojazdu, a motocykl nie może pochodzić z maszyny o mocy ponad dwukrotnie większej niż 35 kW. Samo przykręcenie gazu bez formalności nie wystarczy.
Czy z kategorią A mogę prowadzić motocykle 125 cm³ i te na A2?
Tak. Kategoria A obejmuje uprawnienia A1 i A2, więc poprowadzisz każdy motocykl, od lekkiej 125 po maszyny o pełnej mocy.
Czy z prawem jazdy A2 wypożyczę motocykl o pełnej mocy?
Nie. Na A2 wypożyczysz motocykl do 35 kW, na przykład Kawasaki Z500, a także motocykle 125 cm³. Maszyny bez ograniczeń mocy, takie jak Kawasaki Z900, wymagają kategorii A.